Mistrz Dolnego Renu około 1460/80

Mistrz z Dolnego Renu około 1460/80




Para obrazów MAŁŻEŃSTWO JÓZEFA I MARII oraz MARZENIE JÓZEFA PRZED WYJŚCIEM DO EGIPTU
Olej/tempera na dębie.
Każdy 45,5 x 36,5 cm.
W nieco późniejszej ramie.

Towarzyszy kopia dokumentacji dr Bernda Konrada, Reichenau, 21 sierpnia 2023 r.

Późnogotyckie obrazy panelowe po obu stronach skrzydlatego ołtarza z motywami z legendy o św. Dwa odwrotne przedstawienia, które również należą do siebie i są powiązane tematycznie, przedstawiają "Zwiastowanie" z Maryją klęczącą przy mównicy w lewym panelu i anioła Zwiastowania w prawym panelu. Rozmiar obu paneli sugeruje, że zostały one stworzone dla ołtarza domu lub kaplicy pałacowej. Późnogotycki styl malarski i koncepcja obrazowa wskazują na bliskość malarza Jana Joesta von Calcar (ok. 1450-1519), co - podobnie jak użycie drewna dębowego jako podkładu kolorystycznego - sugeruje klasyfikację przestrzenną w sztuce Dolnego Renu.
Dwie przednie strony przedstawiają sceny w gotyckich wnętrzach: malarz umieścił scenę zaślubin z arcykapłanem w gotyckiej przestrzeni sakralnej, z ostrołukowymi oknami, kolumnami wspierającymi, widokiem na krajobraz, a przede wszystkim szachownicą, która ma wskazywać głębię pomieszczenia pod względem perspektywy. Smukła kolumna na pierwszym planie sceny ślubu zamienia widza w dyskretnego obserwatora sceny. Uderzająco zaakcentowana czerwień sukni postaci po lewej stronie obrazu nasuwa pytanie, czy może to być portret ofiarodawcy - jak to często bywało w ołtarzach tego okresu.
Przedstawienia korespondują z biblijnymi tekstami legendy o Józefie. Scena snu jest niezwykle rzadką ikonografią obrazową w malarstwie. Przedstawia ona drugi sen Józefa, który zgodnie z tekstem biblijnym (Mt 2:13-15) zawiera ostrzeżenie przed ucieczką przed Herodem do Egiptu. Jak to często bywa w przypadku scen religijnych lub społecznych tamtych czasów, istnieją również urocze i kulturowo i historycznie odkrywcze szczegóły obrazowe, takie jak kosz do szycia u stóp Maryi i jej zajęcie z nicią do szycia na drugim obrazie.
Odwrotne strony, obrazowo powiązane ze sobą, przedstawiają Zwiastowanie w postaciach Maryi i Archanioła Gabriela, każdy ze zwykłymi łacińskimi sztandarami, napisami w gotyckich minuskułach. Zauważalne jest tutaj, że malowany chodnik tworzy jednostkę przestrzenną w tej samej płaszczyźnie, kolorystyce i głębi przestrzennej, podobnie jak tło, które ma ten sam wzór jesionu. Z tego można wnioskować, że oba panele miały być widoczne blisko siebie, gdy ołtarz był prezentowany zamknięty. Stan zachowania dobry pomimo wieku, odrestaurowane pęknięcia z drobnymi retuszami, niewidoczne gołym okiem. Jeden panel z wąskim pęknięciem drewna z boku. A.R.

Pochodzenie:
Kolekcja prywatna, południowe Niemcy. (1420625) (11)